Rùng rợn những hình ảnh chuẩn mực ‘gót sen’ tục bó chân thời xưa

Khó có thể tưởng tượng được những đôi chân bị bó chặt, gọi là “gót sen” được coi là chuẩn mực của phái nữ hàng thế kỷ trước.

Tục bó chân của phụ nữ Trung Quốc từ hơn 1000 năm trước được coi là một trong những tiêu chuẩn về sắc đẹp và địa vị xã hội thời phong kiến. Theo truyền thuyết, vào thời Nam Đường (937 – 975), một cung phi đã biểu diễn một bài múa với bàn chân được quấn trong lụa. Dáng điệu uyển chuyển cùng bàn chân nhỏ nhắn của người con gái này đã làm say lòng hoàng đế và khiến các cung phi khác cũng bắt chước theo. Từ tầng lớp quý tộc, tục bó chân lan rộng ra toàn xã hội Trung Quốc.

image07
Tục bó chân ở Trung Quốc luôn là nền văn hóa khiến thế giới tò mò (Ảnh: Internet)

Họ gọi những đôi chân này bằng cái tên mỹ miều như “gót sen” hay “gót huệ”. Những người phụ nữ có chân bị bó gọn thường đi lại không vững, và họ được ví như những cành sen đong đưa trong gió vậy.

image02

image11
Một số hình ảnh chân “gót sen” của người phụ nữ Trung Quốc thời xưa (Ảnh: Internet)

image03

image06

image05

Nếu trong văn hóa phương Tây, người phụ nữ luôn được tôn trọng, nâng niu từng ngón chân thì ở xã hội phong kiến Trung Quốc, người phụ nữ phải bó chân từ khi còn nhỏ để có được “gót sen” đáng mơ ước. Chỉ cần nhìn qua bàn chân, người ngoài có thể biết người phụ nữ đó tốt hay không, có hiền lành và ngoan ngoãn vâng lời không. Thậm chí, họ còn tin rằng bó chân sẽ có lợi cho sức khỏe và nâng cao khả năng sinh sản.

image10
Những người phụ nữ phong kiến ngày xưa phải bó chân khi còn rất nhỏ (Ảnh: Internet)
image00
Các cụ ngày xưa phải chịu đau đớn với hủ tục hà khắc này (Ảnh: Internet)

Ngoài ra bó chân còn được xem là biểu hiện của sự cao quý. Người phụ nữ không bó chân thường bị coi là người thấp kém và bị khinh thường. Tỷ lệ bó chân trong xã hội Trung Quốc xưa là 50% còn trong giới quý tộc là 100%.

Người Trung Quốc thường nói câu: “Người con gái bó chân phải khóc hàng xô nước mắt” để ám chỉ quá trình bó chân đầy đau đớn. Các bé gái ở độ tuổi từ 2 đến 5 tuổi – khoảng thời gian xương bàn chân chưa phát triển hoàn thiện sẽ được thực hiện việc bó chân.

image08
Cấu trúc xương của bàn chân bình thường và bàn chân bị bó.

Đầu tiên, chân của các bé gái được ngâm trong nước ấm pha thảo dược và máu động vật. Móng chân sẽ phải được cắt thật ngắn để tránh đâm vào da thịt. Sau đó, những người bó chân sẽ xoa bóp nhẹ nhàng đôi bàn chân rồi dùng lực mạnh để bẻ quặp các ngón chân xuống, ép vào lòng bàn chân. Xương vòm bàn chân bị bẻ gẫy rồi cả bàn chân được quấn lại thật chặt trong băng vải.

image09

Quá trình bó chân diễn ra trong vòng 2 năm. Nhiều lần băng vải được tháo ra để người ta đánh thật mạnh vào lòng bàn chân của các bé gái, làm vỡ nát các xương. Vải cũng được thay để làm sạch chân thường xuyên. Khi vải được quấn lại, người con gái còn bị buộc phải đi lại trên nền nhà để bàn chân biến dạng hơn nữa.

Thông thường các bà mẹ sẽ không được tham gia vào quá trình bó chân vì lo rằng họ sẽ vì thương con gái mà nới lỏng vải quấn. Sau 2 năm, hình dạng bàn chân sẽ được giữ như vậy cho tới cuối đời. Những biến chứng của việc bó chân thường là mưng mủ, sưng hay thậm chí là hoại tử do nhiễm trùng.

image01
Bàn chân bị bó và bàn chân của một người phụ nữ bình thường. (Ảnh internet)

image04

Tục bó chân còn được coi là một cách để buộc người phụ nữ phải phụ thuộc vào gia đình, do không thể tự đi lại dễ dàng nên họ sẽ phải phục tùng nhà chồng tuyệt đối.

Mãi tới năm 1911, chính phủ Trung Quốc mới bỏ hoàn toàn tục bó chân. Tuy được xem là một hình thức tàn nhẫn nhưng bó chân vẫn được coi là truyền thống chấp nhận được và là dấu ấn của cái đẹp chuẩn mực của phụ nữ thời xưa, hướng đến cái chân thiện mỹ của nền văn hóa rực rỡ Trung Hoa. Dù không còn phổ biến nhưng tại một số vùng nông thôn Trung Quốc, chúng ta vẫn có thể bắt gặp những cụ bà với đôi “gót sen” nhỏ xinh cùng niềm kiêu hãnh một thời.